W tym artykule (6)
Pierwszą kostkę dostałem na święta w 2017 roku. To był MoYu MF3RS za około 40 zł, a pierwsze ułożenie z instrukcją otwartą w telefonie zajęło mi ponad trzy minuty. Przez rok kręciłem ją metodą warstwową, a od grudnia 2018 roku uczyłem się CFOP. Dziś średnia wychodzi mi w okolicach 12-14 sekund i wciąż jest to poziom amatora.
Speedcubing to szybkie układanie kostki Rubika i podobnych łamigłówek. Zawody, rankingi i zasady prowadzi World Cube Association, organizacja non-profit założona w 2004 roku. WCA ustala między innymi, jak liczyć czas i co trafia do światowych tabel. Każdy mój oficjalny wynik siedzi w tej samej bazie co czasy osób bijących rekordy świata.
Jak wyglądają zawody w praktyce
Na pierwsze zawody WCA pojechałem do Wrocławia w 2019 roku. Skończyłem ze średnią 22 sekundy i miejscem w okolicach 40. na 60 osób. W 2022 roku zająłem trzecie miejsce na lokalnych zawodach we Wrocławiu. Format jest wszędzie podobny: rundy, sędzia przy stanowisku, scramble, timer i wynik lecący do światowego rankingu.
Wpisowe na zawodach w Polsce w 2026 roku wynosi zwykle około 60 zł, na niektórych imprezach 100 zł. Zawody odbywają się w wielu miastach, także mniejszych, jak Knurów, Pilzno czy Mysłowice. Nie trzeba jechać do największego miasta w regionie, żeby zaliczyć swoją pierwszą rundę i zobaczyć, jak to wygląda od środka.
Średnia z pięciu ułożeń
W konkurencji 3x3 liczy się średnia z pięciu ułożeń. Sędzia zapisuje pięć czasów, potem odrzuca się najlepszy i najgorszy, a z trzech pozostałych liczy średnią. Taki wynik trafia do rankingu i to on jest podstawą klasyfikacji w rundzie. Jedno bardzo dobre albo jedno zepsute ułożenie nie przesądza więc o całej próbie.
Dla mnie to najuczciwsza forma rywalizacji, jaką znam z zawodów amatorskich. Pięć prób oznacza, że trzeba powtórzyć dobry czas kilka razy, a nie raz trafić w szczęśliwy scramble.
Konkurencje i rekordy
Oficjalnych konkurencji WCA jest 17. Poza 3x3 są 2x2, 4x4 do 7x7, układanie jedną ręką, układanie na ślepo (także 4x4, 5x5 i wiele kostek naraz), najmniejsza liczba ruchów, pyraminx, megaminx, skewb, square-1 i clock. Układanie stopami usunięto z oficjalnych konkurencji w 2020 roku.
Rekordy świata w 3x3, według stanu na październik 2026, wyglądają tak: pojedyncze ułożenie 2,51 s należy do Xuanyi Genga z Chin (październik 2026), a średnia 3,51 s do Yihenga Wanga z Chin (czerwiec 2026). W lutym 2026 rekord świata pobił Polak, Teodor Zajder, z czasem 2,76 s na zawodach w Gdańsku. Wcześniej, w czerwcu 2023 roku, Max Park ustanowił 3,13 s.
Najlepszy polski cuber, Tymon Kolasiński, ma rekordy osobiste 3,56 s w pojedynczym ułożeniu i 4,49 s średniej. To daje mu miejsce w pierwszej dziesiątce świata. Liczby robią wrażenie, ale na sali obok takich wyników siedzą ludzie z czasami dwudziestosekundowymi i nikt nie każe im się tłumaczyć ze swojej obecności.
Metoda CFOP
Najpopularniejsza metoda układania to CFOP, czyli krzyż, F2L, OLL i PLL. Zaczyna się od krzyża na jednej warstwie, potem układa się pierwszą i drugą warstwę naraz parami narożnik plus krawędź, następnie orientuje się ostatnią warstwę i na końcu ustawia jej elementy na właściwych miejscach.
Rozwój tej metody to praca wielu cuberów z początku lat 80. Czeszka Jessica Fridrich, urodzona w 1964 roku w Ostrawie, dziś profesor na Binghamton University w USA, opracowała algorytmy OLL i PLL i w 1997 roku opublikowała metodę w internecie. Stąd druga nazwa: metoda Fridrich. Pełne CFOP to 57 algorytmów OLL i 21 PLL, a uproszczona wersja dwuetapowa wymaga 10 algorytmów OLL i 6 PLL.
U mnie nauka CFOP polegała na dokładaniu kolejnych przypadków dopiero wtedy, gdy poprzednie wchodziły już bez zastanowienia, a samo pełne OLL zajęło kilka miesięcy.
Jaki sprzęt ma sens
Ceny kostek w polskich sklepach w 2026 roku wyglądają rozsądnie. MoYu RS3 M kosztuje około 28-56 zł, GAN Mini M Pro około 180 zł, a GAN 12 Maglev od 256 do 320 zł. Ten ostatni ma rdzeń ustawiany magnesami zamiast sprężyn.
Na co dzień układam GAN 12 Maglev, a w plecaku noszę zapasową MoYu RS3 M V5. Nie twierdzę, że droższa kostka robi z kogoś szybszego cubera, bo różnica siedzi głównie w odczuciu i powtarzalności ruchu. Ktoś, kto dopiero zaczyna, spokojnie poukłada sobie na sprzęcie z dolnej półki cenowej i nie straci na tym wiele.
Dlaczego zostałem przy 3x3
Układanie na ślepo nigdy mnie nie ciągnęło. Podziwiam ludzi, którzy potrafią zapamiętać kostkę, założyć opaskę i złożyć ją bez patrzenia, ale mnie wystarcza zwykłe 3x3 na poziomie amatora. Swój pierwszy cel, zejście poniżej 30 sekund, ustawiłem sobie po obejrzeniu filmów z zawodów. Do dziś pamiętam, jak dziwnie realne wydawało się wtedy osiągnięcie czasu, który teraz wpada mi niemal odruchowo.
Zawody WCA dają mi coś, czego nie znajdę w domowym kręceniu: oficjalny wynik, sędziego z timerem i kilka godzin wśród ludzi, którzy rozumieją, po co ktoś ćwiczy obroty nadgarstkiem. Wpisowe w okolicach 60 zł to niewielki koszt za taki dzień, nawet jeśli wyjeżdżam z sali bez miejsca na podium.
Jeśli po tym tekście chcesz sprawdzić coś bardziej fizycznego, mam wpis o pierwszym razie na ściance wspinaczkowej, gdzie problem do rozwiązania angażuje całe ciało. Drugi trop to historia tenisa, czyli sport, w którym koordynacja oko-ręka też decyduje o wszystkim.



